Ana Fikir #81
📋 Bu Sayıda;
-
“Yapay Zeka Kullanımı Azalıyor” Çığırtkanları
-
Yapay Zeka Devriminin 2. Fazı: Birinci Faz Becerileri Artık Geçerli Değil — 🔒
-
Beyin Bilimi Yapay Zekada Yanlış Hedefin Peşinde Olduğumuzu Gösteriyor — 🔒
-
18 Yaşına Gelmiş Her Gencin Sahip Olması Gereken 100 Pratik Yaşam Becerisi — 🔒
Bültenimizi beğenecek bir arkadaşın varsa, davet et. Böylece hem o bültenle tanışır, hem de sen 1 ay boyunca tüm kaynaklara sınırsız erişim hakkı kazanırsın.
“Yapay Zeka Kullanımı Azalıyor” Çığırtkanları
The Simpsons'ın aklını çok severim. Derin meseleleri, karakterlerin ironik şakaları arasına çok iyi yedirir.
En sevdiklerimden biri, 5. sezonun 11. bölümünde, Homer’ın suçlu olduğunu gösteren kanıtlar ortaya çıkınca köşeye sıkışıp, bir anda söylediği;
“…Biliyorsunuz, insanlar istedikleri şeyi kanıtlamak için istatistik uydurabilir... Ve toplumun %40’ı bu gerçeği biliyor”
Bu replikle açmamın sebebi şu; yapay zeka balonunun söndüğünü “kanıtlamak” isteyen felaket tellalları, kendilerine yeni bir favori istatistik daha buldular.
Geçen haftaki sayıda MIT'nin yayınladığı “%95 işe yaramıyor, yapay zeka düşüşte” raporunu incelemiştik. Bu hafta ise paniğin yeni bir sembolü daha ortaya çıktı: Apollo'nun paylaştığı ve büyük şirketlerde yapay zeka kullanımının çakıldığını gösteren ve sosyal mecralarda viral olan bir grafik.
Velhasıl “Yapay zeka bitti” muhabbeti giderek büyüyor. Yakın arkadaşlarımdan ve bu bültenin bazı takipçilerinden “gerçekten öyle mi” soruları gelmeye başladı.
Bu durum, aslında tam bir “Homer vakası”. O yüzden gelin, bu grafiğin neden istatistiksel bir abur cubur olduğunu parçalara ayıralım ve altındaki asıl besleyici bilgiyi bulalım istiyorum.
Piyasayı Korkutan O Grafik
Önce şu paniğe neden olan veriye bir göz atalım.
Apollo'nun, ABD Nüfus Bürosu'nun BTOS anketine dayanarak hazırladığı grafik altta.
Manşet rakam korkutucu görünüyor. 250'den fazla çalışanı olan şirketlerde yapay zeka kullanımının yaklaşık %14'lük zirveden %12'ye düştüğünü net bir şekilde gösteriyor.
Yüzeysel bakınca durum kötü. En büyük, parası en bol şirketler sanki frene basıyor gibi. Ama geçen hafta da konuştuğumuz gibi, manşetler nadiren hikayenin tamamını anlatır.
Bu verinin nasıl toplandığını deşmeye başladığınızda ise bütün yapı çöküyor.
Verinin Temelindeki Çatlaklar
Bu, üzerine strateji kurulacak sağlam bir temel değil; bildiğiniz iskambilden bir kule. Nedenlerine bakınca hak vereceksiniz;
-
Eksik Bir Soru: Ankette işletmelere “Mal veya hizmet üretmek için Yapay Zeka (AI) kullanıyor musunuz?” diye soruluyor. Ardından da “makine öğrenmesi, doğal dil işleme, sanal asistanlar...” gibi örnekler veriliyor. Neyin eksik olduğunu fark ettiniz mi? Modern üretken yapay zekadan (generative AI) hiç bahsedilmiyor. Bu soru, tarihin en hızlı büyüyen teknoloji ürünü olan ChatGPT öncesi dönemden kalma eski ve eksik bir soru. Doğal olarak yanlış cevaplamaya açık.
-
Küçücük Örneklem: ABD'de 250'den fazla çalışanı olan şirketlerin oranı çok küçük, sadece %0,4 civarında. Anketlere verilen tipik yanıt oranlarını düşünürsek, bu grup için gerçek örneklem büyüklüğü herhangi bir anket döneminde 100 şirket kadar düşük olabilir. Bu kadar küçük bir örneklemdeki hata payı yaklaşık %2.8 oluyor (yuvarlanan ortalama sonrası). %14'ten %12'ye olan “düşüş”ten bahsettiğimizde, bu 2 puanlık düşüş istatistiksel olarak anlamsız hale geliyor. Bu bir trend değil, hata payı içinde kalan anlamsız bir dalgalanma diyebiliriz.
Sadece bu iki maddeye bakarak bile grafiği çöpe atabiliriz. Ama asıl mesele bu değil.
Doğru Bakıldığında Grafik Ne Diyor?
Aynı veriye farklı bir şekilde bakmayı akıl eden Paul Kedrosky çok net bir tablo ortaya koymuş.
Kedrosky, örneklem hatalarını aşmak için veriyi farklı bir şekilde dilimliyor: şirket büyüklüğüne göre değil, sektöre göre. Ve bunu yaptığınızda, resim tamamen tersine dönüyor.
Yapay zeka kullanımı çoğu sektörde bariz bir şekilde artıyor.
Peki o zaman bu düşüş yanılsamasına ne sebep oluyor?
İki spesifik, ağır aksak ilerleyen sektör: İnşaat ve İmalat.
Bu sektörler en düşük yapay zeka kullanım oranlarına sahipler ve tesadüfe bakın ki, o “250+ çalışan” kategorisindeki tüm şirketlerin %40'ı gibi devasa bir kısmını oluşturuyorlar.
Bu klasik bir “Simpson Paradoksu” vakası;
Simpson Paradoksu: Elinizdeki veriyi alt gruplara ayırdığınızda gördüğünüz sonuçla, verinin tamamına baktığınızda gördüğünüz sonucun birbiriyle çelişmesi anlamına gelir.
Bu iki büyük sektörün düşük performansı, büyük şirketlere ait tüm veri setini aşağı çekiyor ve içindeki çoğu sektör tek tek büyüyor olsa bile grubun tamamı düşüyormuş gibi gösteriyor.
Makro Trendler Yerine, Mikro Fırsatlar
Bence buradan çıkarılacak ders basit: Bugünden yarına değişmesi pek mümkün olmayan makro trendleri takip etmek yerine ve bu günün mikro fırsatlarına gözü açmak daha iyi fikir.
Fırsat, Fortune 500 listesindeki dev bir imalat şirketine jenerik bir yapay zeka satmakta değil. Fırsat, finans, profesyonel hizmetler, bilişim, sağlık gibi çılgınlar gibi büyüyen sektörler için özel yapay zeka araçları geliştirmekte.
Özetle; Yapay zeka patlaması yavaşlamıyor; daha da özelleşiyor. Veriler bunu kanıtlıyor.
Bu bültendeki tüm odağımız, bu gizli fırsatları bulmak ve onlara hizmet edecek yapay zeka tabanlı mikro ürün fikirleri geliştirmek.
