Verideki Gizli Sinyalleri Bulmak

Onlarca yıl boyunca astronomlar, yaşamın yapı taşlarının evrenin bir yerlerinde saklı olduğuna inanıyordu.

Yeterince dikkatli bakmadıkları için değil. Doğru şekilde bakmadıkları için.

Sonra bu değişti.

Araştırmacılar, Atacama Büyük Milimetre / milimetre-altı Dizisi’ni kullanarak genç bir yıldız sistemini çevreleyen gazın içinde, basit bir şeker olan ve yaşamın moleküler yapı taşlarından biri sayılan glikolaldehit tespit etti.

Bu moleküller, biz onları fark etmeden çok uzun zaman önce de büyük olasılıkla oradaydı.

Evren bir anda daha tatlı bir yer olmadı yani… : )

Araçlarımız ve daha da önemlisi, zayıf ve gürültülü sinyalleri yorumlama becerimiz gelişti.

---

Sinyal En Başından Beri Oradaydı

Tarihteki en büyük keşiflerin çoğu aslında böyle gerçekleşir.

• Penisilin icat edilmedi. Alexander Fleming’in kolayca çöpe atabileceği, kontamine olmuş bir deneyde ortaya çıktı.

• Kozmik mikrodalga arka plan ışıması, bilim insanları Büyük Patlama’ya dair kanıt aradığı için keşfedilmedi. Arno Penzias ve Robert Wilson, bir radyo anteninden geldiğini düşündükleri rahatsız edici paraziti ortadan kaldırmaya çalışıyordu.

• John Snow’un Londra’daki kolera salgınının kaynağını bulmak için yepyeni bir veri seti toplaması gerekmedi. Mevcut ölüm vakalarını bir harita üzerinde işaretledi ve daha önce kimsenin fark etmediği bir örüntüyü ortaya çıkardı.

Veri zaten vardı.

Asıl fark, ona farklı bir gözle bakınca geldi.

Her büyük atılım, sinyalin en başından beri orada olduğunu fark etmekle başlıyor yani.

Biz yalnızca onu olağan karmaşa zannediyoruz.

---

Çoğu Şirketin Veri Sorunu Yok

Bence çoğu şirketin yapay zekâyı yanlış anlamasının nedeni de bu.

Yapay zekânın yeni içerik üreterek değer yarattığını düşünüyorlar. Bense asıl fırsatın bambaşka bir yerde olduğuna inanıyorum.

Yapay zekâ, başından beri gözümüzün önünde duran örüntüleri bulmak için insanlığın geliştirdiği en güçlü araçlardan birine dönüşüyor.

Yani bence çoğu yöneticinin veri sorunu yok. Algı sorunu var.

Görüştüğüm neredeyse her şirket bana aynı hikâyenin farklı bir versiyonunu anlatıyor:

“Daha fazla ve daha düzenli veriye ihtiyacımız var.”

Ben de basit bir soru soruyorum:

“Bugün toplamadığınız hangi veri, işinizi tamamen değiştirebilir?”

Genellikle odada sessizlik oluyor. Çünkü içten içe cevabı zaten biliyorlar.

Neredeyse hiçbiri.

Şirketler bilgi içinde boğuluyor. Müşteri destek talepleri. Satış görüşmesi kayıtları. CRM notları. E-postalar. Slack yazışmaları. Toplantı dökümleri. Ürün kullanım kayıtları. Geri bildirim formları. Faturalar…

Ortalama bir şirket, yıllar boyunca devasa bir kurumsal bilgi birikimi oluşturuyor.

Ama bu bilgi, birbirinden kopuk parçalar hâlinde duruyor.

Sorun veri kıtlığı değil.

Sorun, veriyi yorumlayamamak.

---

Asıl Ödül Verimlilik Değil

Yapay zekâ yıllardır bir içerik üretim makinesi olarak pazarlanıyor.

E-posta yaz. Teklif hazırla. Sunum oluştur. Toplantıları özetle…

Bunların hepsi faydalı yetenekler. Ama dönüştürücü değiller. Yalnızca verimlilik artışı sağlıyorlar.

Asıl değişim, yapay zekâ çıktı üretmeyi bırakıp ilişkileri keşfetmeye başladığında yaşanıyor.

Geçmiş üç yılda kaybedilen her satış görüşmesini dinleyen bir yapay zekâ düşünün.

Onları özetlemek için değil.

Müşterilerin ayrılmasından altı hafta önce sürekli tekrarlanan itirazları ortaya çıkarmak için.

Ya da destek talepleriyle özellik kullanımını ilişkilendiren ve en değerli müşterilerinizin eksik özellikler yüzünden ayrılmadığını gösteren bir yapay zekâ düşünün.

Asıl neden, aylar önceki onboarding sürecinin yanlış beklentiler oluşturması olabilir.

Hiçbir çalışan bütün bu noktaları gerçekçi biçimde birleştiremez.

İnsanlar bunu yapamadığı için değil.

Verinin hacmi, insan zihninin işleyebileceği sınırları aştığı için.

Yapay zekâ tam da burada daha hızlı bir asistandan fazlasına dönüşür.

Bir keşif aracına dönüşür.

---

En İyi Şirketler Daha İyi Sorular Soracak

Bu yüzden bir sonraki rekabet avantajının en büyük modellere sahip şirketlere ait olmayacağını düşünüyorum.

Hatta en fazla veriye sahip olanlara bile.

Avantaj, daha iyi sorular soran şirketlerin olacak.

Şu soruyu değil:

“Yapay zekâ bizim için ne üretebilir?”

Şunu soranların:

“İşimiz yıllardır bize ne anlatmaya çalışıyor da biz bir türlü duyamıyoruz?”

Bu, temelden farklı bir düşünce biçimi.

Biri yapay zekâyı daha hızlı çalışan bir personel gibi görür.

Diğeri ise onu yeni bir bilimsel araç olarak ele alır.

Tarih, genellikle ikinci grubun kazandığını gösteriyor.

Teleskop yeni yıldızlar yaratmadı.

Mikroskop yeni bakteriler üretmedi.

Harita, kolera örüntüsünü oluşturmadı.

Yapay zekâ da şirketinizdeki en değerli içgörüleri yaratmayacak.

Yalnızca uzun süredir sessizce orada bekleyenleri görünür hâle getirecek.

Bir sonraki büyük iş muhtemelen şimdiden ofisinizin içinde.

Dünün gürültüsünün altında gömülü duruyor.